Klasy 1–3 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Identyfikacja różnic i stałości kształtów geometrycznych
Karta pracy wspomagająca analizę wzrokową, wyodrębnianie figury z tła oraz różnicowanie figur obróconych w przestrzeni.
Kształcenie Specjalne MEN • Spektrum Autyzmu (ASD) & Asperger
Karty Pracy na Rewalidację: Autyzm i Zespół Aspergera do Druku A4
Karty pracy dla uczniów w spektrum autyzmu (ASD) i z Zespołem Aspergera na zajęcia rewalidacyjne (2h/tydzień). Gotowe do druku czarno-białe arkusze A4 wspierające elastyczność poznawczą, teorię umysłu, samoregulację sensoryczną oraz komunikację społeczną (TUS) bez zbędnych dystraktorów wizualnych.
Dedykowane Arkusze Ćwiczeń
Karty Pracy na Rewalidację: Spektrum Autyzmu (Klasy 1–3 i 4–8)
Poniżej wyselekcjonowano arkusze ćwiczeń zoptymalizowane pod profil poznawczy i sensoryczny uczniów z ASD. Kliknij kartę, aby otworzyć podgląd i wydrukować arkusz A4.
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Symetria osiowa i dorysowywanie brakującej połowy
Odtwarzanie drugiej połowy skomplikowanych brył i deseni wzdłuż pionowej osi symetrii na siatce kropkowej.
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Rysowanie oburęczne – stymulacja spoidła wielkiego (Brain Gym)
Równoczesne kreślenie symetrycznych wzorów obiema rękami od środka na zewnątrz kartki.
Klasy 1–3 TUS / Zachowanie
2 str. A4 Termometr Emocji: Skala samoregulacji i strategie wyciszające
Praktyczny arkusz autodiagnozy pobudzenia sensorycznego z wyborem 4 konstruktywnych strategii radzenia sobie.
Klasy 1–3 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Rozpoznawanie emocji z wyrazu oczu i ust – mimika twarzy
Dopasowywanie nazw podstawowych emocji (radość, smutek, złość, lęk, zaskoczenie) do ilustracji mimicznych.
Klasy 4–8 TUS / Zachowanie
2 str. A4 Koło Rozwiązywania Konfliktów – 8 strategii pokojowych
Analiza sytuacji spornych w klasie: kompromis, rozmowa, odczekanie, prośba o pomoc mediatora rówieśniczego.
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Moje Granice Osobiste: Kto może wejść do mojego kręgu zaufania?
Wizualny schemat koncentrycznych kręgów relacji społecznych (ja, rodzina, przyjaciele, koledzy, obcy).
Klasy 1–3 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Analiza przyczynowo-skutkowa: 4-elementowe historyjki sekwencyjne
Porządkowanie zdarzeń w czasie, wnioskowanie logiczne oraz formułowanie spójnych wniosków werbalnych.
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Dedukcja w tabeli logicznej: matryca 3x3 z dwiema cechami
Wypełnianie brakujących pól w matrycy Ravena na podstawie analizy kolumn i wierszy (kształt + deseń).
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Test wykreślanki selektywnej – eliminacja symbolu docelowego
Trening skupienia uwagi i hamowania bodźców rozpraszających (d2). Wykreślanie określonej litery w gęstym tekście.
Klasy 4–8 Autyzm / Asperger
2 str. A4 Labirynt wielopoziomowy z warunkiem logicznym przejścia
Zadanie wymagające stałego utrzymywania w pamięci reguły: ruch dozwolony tylko przez pola z liczbami parzystymi.
Karta Pracy A4
Imię i nazwisko: ............................................................Data: ....................
Klasa: ................Obszar: Rewalidacja
Zadanie terapeutyczne
Wykonaj polecenia zgodnie z instrukcją nauczyciela. Pamiętaj o zachowaniu prawidłowego chwytu pisarskiego i koncentracji na szczegółach.
Wzór odniesienia i warianty do wyboru:
WZÓR
START ➔
5 Wybuch (Wściekłość)
4 Złość (Trudność)
3 Poddenerwowanie
2 Zadowolenie
1 Spokój (Zielona strefa)
Strategie powrotu do równowagi:
🌱 Ziarenko w ziemi
Pole: [ ]
🌿 Mały kiełek
Pole: [ ]
💧 Podlewanie wodą
Pole: [ ]
🌻 Dojrzały słonecznik
Pole: [ ]
Głoska dźwięczna: [ B / D / G ]
1. ___arany (baran)
2. ___omek (domek)
3. ___óra (góra)
Głoska bezdźwięczna: [ P / T / K ]
1. ___arok (parok)
2. ___omek (Tomek)
3. ___ora (kora)
★●▲★◆★▲● ◆★●▲★◆●★ ▲◆★●▲★◆▲
Znalezionych symboli: ............ / 7 Czas wykonania: ............ sek.
Metodyka pracy rewalidacyjnej z uczniem w spektrum autyzmu
Rewalidacja dziecka ze spektrum autyzmu (w tym z Zespołem Aspergera) różni się zasadniczo od tradycyjnej pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy korepetycji przedmiotowych. Uczeń z ASD często posiada zachowaną, a nierzadko ponadprzeciętną sprawność intelektualną w obszarach wąskich zainteresowań, zmagając się jednocześnie ze znacznymi deficytami w sferze elastyczności myślenia, teorii umysłu, samoregulacji afektywnej oraz przetwarzania bodźców sensorycznych.
Architektura arkusza terapeutycznego przyjaznego dla autyzmu (Minimalizm Wizualny)
Uczniowie w spektrum autyzmu charakteryzują się odmiennym profilem filtracji bodźców wzrokowych. Karty pracy przeznaczone do zajęć rewalidacyjnych muszą spełniać restrykcyjne kryteria ergonomii poznawczej:
- Brak szumu wizualnego (Zero Dystraktorów): Tradycyjne kolorowe karty pracy z licznymi postaciami z bajek, ramkami i tłami wywołują u dzieci z ASD przeciążenie sensoryczne (ang. visual sensory overload). Nasze arkusze stosują rygorystyczny kontrast czerni i bieli na neutralnym tle.
- Strukturalizacja krok po kroku: Zadania są ponumerowane, a instrukcje podzielone na cząstkowe mikrokroki. Uczeń widzi jednoznaczny początek, przebieg i koniec aktywności, co redukuje lęk przed nieznanym.
- Dosłowność językowa: Polecenia formułowane są prostym, jednoznacznym językiem bez metafor, przenośni, ironii czy pytań retorycznych, które dla umysłu autystycznego stanowią barierę w zrozumieniu intencji terapeuty.
- Praca na konkretach: Wprowadzanie pojęć społecznych i emocjonalnych w oparciu o wizualne skale (np. Termometr Emocji), komiksy sytuacyjne i piktogramy.
Wizualizacja Edukacyjna
Kluczowe obszary rewalidacji: od samoregulacji po Trening Umiejętności Społecznych
W cotygodniowym wymiarze 2 godzin zajęć rewalidacyjnych oligofrenopedagog lub nauczyciel współorganizujący koncentruje się na czterech filarach rozwojowych:
1. Elastyczność Poznawcza i Myślenie Abstrakcyjne
Przełamywanie sztywności myślenia, oswajanie wieloznaczności słów, porządkowanie historyjek przyczynowo-skutkowych z nieoczekiwanym zakończeniem oraz ćwiczenie akceptacji zmiany reguł w grach logicznych.
2. Teoria Umysłu i Rozpoznawanie Emocji
Nauka odczytywania stanów psychicznych innych osób na podstawie mimiki, kierunku spojrzenia i intonacji głosu. Rozumienie, że inna osoba może mieć odmienną wiedzę, pragnienia i intencje.
3. Samoregulacja Sensoryczna (TUS & Emocje)
Identyfikacja fizjologicznych sygnałów narastającego stresu sensorycznego (hałas, dotyk, światło) oraz wdrażanie akceptowalnych strategii rozładowania napięcia (słuchawki wyciszające, oddech głęboki, prośba o przerwę).
4. Motoryka Mała i Grafomotoryka Oburęczna
Kompensacja obniżonego napięcia mięśniowego dłoni, regulacja siły nacisku ołówka oraz ćwiczenia integrujące półkule mózgowe (rysowanie symetryczne Brain Gym).
Powiązanie ćwiczeń z dokumentacją MEN: IPET, WOPFU i E-Dziennik
Karty pracy nie mogą funkcjonować w próżni. Każda jednostka lekcyjna rewalidacji musi stanowić bezpośrednią realizację celów zawartych w dokumentacji ucznia:
Kompletna Teczka Rewalidacji Autyzmu (MEN):
Skorzystaj z naszych zintegrowanych narzędzi i wzorów dedykowanych uczniom w spektrum autyzmu:
WOPFU Wypełniony Wzór: Autyzm Klasa 4 Kompletny arkusz oceny sfery poznawczej, komunikacyjnej i sensorycznej do pobrania w Word (.doc).
IPET Wypełniony Wzór: Autyzm i Asperger Gotowy program z celami operacyjnymi na 2h rewalidacji, TUS oraz dostosowaniami wymagań edukacyjnych.
Tematy Rewalidacji do Dziennika (Librus / Vulcan) Bank ponad 50 gotowych wpisów lekcyjnych dla spektrum autyzmu z kopiowaniem do schowka 1-kliknięciem.
Główna Baza Kart Pracy A4 do Druku Przeglądaj pełny katalog kart pracy dla wszystkich jednostek orzeczeniowych i etapów edukacyjnych.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Praktyczne odpowiedzi oparte na przepisach prawa oświatowego i wytycznych MEN
Jakie cechy powinny posiadać karty pracy dla dziecka w spektrum autyzmu?
Karty pracy dla uczniów z ASD muszą charakteryzować się minimalizmem graficznym (brak zbędnych ramek, cieni i ozdobników rozpraszających uwagę), wysokim kontrastem czerni na bieli, jednoznacznymi poleceniami bez przenośni oraz wyraźnym podziałem na ponumerowane etapy wykonania zadania.
Czym różnią się materiały dla uczniów z Zespołem Aspergera a autyzmem dziecięcym?
Zgodnie z klasyfikacją ICD-11, Zespół Aspergera wchodzi w zakres spektrum autyzmu (ASD) bez upośledzenia rozwoju intelektualnego i bez zaburzeń języka funkcjonalnego. Uczniowie z Zespołem Aspergera wymagają kart pracy rozwijających elastyczność poznawczą, myślenie metaforyczne, teorię umysłu oraz pragmatykę języka, podczas gdy w klasycznym autyzmie częściej stosuje się wsparcie komunikacji alternatywnej (AAC) i desensytyzację sensoryczną.
W jakim wymiarze godzin przysługuje rewalidacja dla ucznia z orzeczeniem o autyzmie?
Uczniowi z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na autyzm, w tym Zespół Aspergera, przysługują w szkole podstawowej i ponadpodstawowej co najmniej 2 godziny zajęć rewalidacyjnych tygodniowo, finansowane z subwencji oświatowej.
Czy karty pracy na darmowekartypracy.eu można legalnie drukować w szkole?
Tak. Wszystkie materiały udostępnione na portalu są w 100% bezpłatnymi Otwartymi Zasobami Edukacyjnymi (OER). Nauczyciele, terapeuci i rodzice mogą je bez ograniczeń drukować, kserować i wykorzystywać w placówkach oświatowych oraz na zajęciach indywidualnych.
Jak powiązać ćwiczenia z kart pracy z dokumentacją IPET i WOPFU?
Każde ćwiczenie rewalidacyjne powinno bezpośrednio realizować cel operacyjny zdefiniowany w programie IPET dziecka, który z kolei wynika z diagnozy mocnych stron i barier w arkuszu WOPFU. Na przykład karta pracy z rozpoznawania mimiki twarzy realizuje cel IPET: 'Uczeń identyfikuje stany emocjonalne rozmówcy na podstawie wskaźników niewerbalnych'.